W CIENIU ŚMIERCI – SERIA „KLĄTWA JU-ON”, Cz. II

Niniejszy tekst jest częścią drugą - TEGO ARTYKUŁU



 „Klątwa rzucona przez tego, kto ginie w gniewie, 
działa w miejscu, w którym człowiek ten żył. 
Ci, których dosięgnie, umierają,
a wtedy klątwa rodzi się na nowo”.
/ motto serii „Ju-on” /


UWAGA! TEKST MOŻE ZAWIERAĆ SPOLIERY


Klątwa wchodzi do kin  (Ju-on. The Grudge, 2002)

W 2001 r. Shimizu zrobił sobie dwuletnią przerwę od serii Ju-on, co nie oznacza, że była to przerwa zawodowa. W tym czasie nakręcił dwa odcinki cyklu dokumentalnego „Shin rei bideo VI: Honto ni atta kowai hanashi - kyôfu tarento taikendan” (2000) z przeznaczeniem na rynek wideo oraz zadebiutował pełnometrażowym horrorem, „Tomie: Re-birth” (2001) – trzecim filmem z cieszącej się dużym powodzeniem serii o dziewczynce-duchu. W 2002 r. powrócił jednak do opowieści o nawiedzonym domu na przedmieściach Tokio i zabójczej klątwie.

„Klątwa Ju-on” („Ju-on. The Grudge”) miała premierę w październiku 2002 r., na festiwalu kina grozy Screamfest, w Los Angeles. Film uhonorowano nagrodą dla najlepszego horroru zagranicznego, co niewątpliwie stanowiło znakomitą rekomendację. Rzeczywiście, debiut kinowy serii Ju-on jest ze wszech miar godny jest uwagi. Wprawdzie pod względem narracji i fabuły nie otrzymujemy niczego nowego i zaskakującego, lecz znane z wersji wideo najważniejsze elementy serii – mozaikowa narracja, prowadzenie wielu bohaterów i rozprzestrzeniające się zło, którego powiernikami staje się rodzina Saekich. Choć nie czekają na nas żadne rewolucyjne niespodzianki, to różnica ujawnia się w jakości całej historii. Jest bowiem ona jeszcze bardziej intensywnie, skomplikowanie i precyzyjniej przedstawiona niż w poprzednich dwóch częściach.

THE DRIFTING CLASSROOM (Kazuo Umezu, 2006-2007)

Zrecenzowanie „The Drifting Classroom” nie jest łatwym zadaniem. Komiks Kazuo Umezu (sylwetka artysty - poniżej) jest bowiem komiksową epopeją, „Wojną i pokojem” Tołstoja świata mangi; imponującym dziełem nie tylko pod względem objętości (prawie 1500 stron!), lecz nade wszystko pod względem bogactwa wątków, motywów i poruszanych tematów. Czerpiąc inspirację z „Władcy much” (1954) Williama Goldinga, „Wehikułu czasu” (1888) Herberta G. Wellsa i postapokaliptycznego nurtu w literaturze i kinie science-fiction oraz z nie znającej ograniczeń własnej wyobraźni, Umezu stworzył mangową serię, która chyba najdobitniej wyjaśnia dlaczego mówi się o jej twórcy jako „ojcu horror-mangi”, „mistrzu mangi” czy „najbardziej prominentnej postaci japońskiej mangi”. Trudność w zrecenzowaniu „The Drifting School” wynika zatem z trudności ogarnięcia świata przedstawionego i obecnych w nim idei i tematów. Nie oznacza to bynajmniej, że jedyne co można zrobić z komiksem Umezu, to zachęcić do jego przeczytania.

SHIELD OF STRAW (Wara no tate, Japonia, 2013)

O co chodzi?

Kunhide Kiyomaru staje się głównym podejrzanym, gdy policyjny patrol odnajduje zwłoki bestialsko zgwałconej i zamordowanej dziewczynki, Chiki Ninagawy. Policja bezskutecznie próbuje namierzyć mordercę, dopiero gdy do sprawy włącza się dziadek ofiary, pan Ninagawa, w śledztwie dokonuje się przełom. Kiyomaru oddaje się dobrowolnie w ręce policji. Ninagawa jest bowiem jednym z najbogatszych ludzi w Japonii i wyznacza nagrodę miliarda jenów za zabicie mordercy jej wnuczki. Morderca zdaje sobie sprawę, że nigdzie nie jest bezpieczny i jedynie policja może zapewnić mu ochronę. Wkrótce z Komendy Głównej przybywa rozkaz, aby przetransportować podejrzanego do Tokio. Do tego zadania zostaje wyznaczonych pięciu, cieszących się opinią najlepszych, oficerów policji, odpowiedzialnych za osobiste bezpieczeństwo Kiyomaru. A te jest poważnie zagrożone, ponieważ Ninagawa nie odwołał nagrody za zabicie mordercy jej wnuczki. Już w areszcie Kiyoamru zostaje zaatakowany przez strażnika, ale prawdziwe wyzwanie dla ochraniających go agentów rozpoczyna się wraz z podróżą do Tokio. Oficerom i eskortowanemu więźniowi zagraża dosłownie każdy. Na dodatek okazuje się, że także wśród nich jest ktoś, kto informuje Ninagawe o tym, gdzie znajduje się przewożony więzień.

MIDORI (Shōjo tsubaki: Chika gentō gekiga, Japonia, 1992)

O co chodzi?

Tokio, lata 20. Dwunastoletnia Midori wiedzie biedne i smutne życie. W pożarze jej rodzinnego domu zginął ojciec, aby utrzymać siebie i ciężko chorą matkę dziewczynka sprzedaje kwiaty, Pewnego razu zwraca na nią uwagę tajemniczy pan Arashi, który wręcza jej karteczkę z adresem z zaleceniem, aby w razie kłoptów, udała się we wskazane na niej miejsce. Kiedy umiera matka Midori, pozostawiona sama sobie dziewczynka, podąża za radą pana Arashiego. Okazuje się, że pan Arashi jest dyrektorem grupy cyrkowców, składającej się ze społecznych wyrzutków, kalek i dziwolągów. Dziewczynka jest traktowana jak niewolnica: bita, torturowana i gwałcona. Jej okrutny los ulega niespodziewanie zmianie, gdy wśród cyrkowców pojawia się tajemniczy karzeł, Masamitsu. Dzięki swym magicznym sztuczkom podupadający cyrk, znów zaczyna przyciągać tłumy widzów a Masamitsu staje się jego gwiazdą. Zakochuje się także w Midori, lecz jego miłość okazuje się wyjątkowo zaborcza, objawiając jego mroczną, przerażającą naturę.

THE TOWER (Taweo, Korea Płd, 2012)

O co chodzi?

Sky Tower to ultranowoczesny, wznoszący się na sto osiem pięter wieżowiec w jednej z dzielnic Seulu. Kierownikiem ochrony w budynku jest Lee Dae-ho, który skrycie podkochuje się w kierowniczce restauracji, Seo Yoon-hee. Kilkuletnia córka Dae-ho, która przybyła za ojcem, nawiązuje znajomość z Yoon-hee, mając nadzieję, że będzie jej nową mamą. Akcja filmu rozgrywa się w dniu wyjątkowym: Wigilii. Trwają przygotowania do imponującego przyjęcia dla mieszkańców i zaproszonych gości, które ma zostać wydane przez właściciela Sky tower, pana Jo. Rzeczywiście, przyjęcie wypada oszałamiająco, a największą atrakcją okazują się helikoptery, które zrzucają sztuczny śnieg. Bo przecież Boże Narodzenie nie może obyć się bez śniegu. W pewnym momencie silny podmuch wiatru rzuca jeden z helikopterów na ścianę budynku. Wbija się on w wieżowiec i wywołuje pożar, który momentalnie rozprzestrzenia się na kilka pięter. Natychmiast w kierunku płonącego Sky Tower ruszają oddziały straży pożarnej, w tym drużyna Kang Young-ki, doświadczonego strażaka i świetnego dowódcy. Wieżowiec w jednej chwili zamienia się w śmiertelnie niebezpieczną pułapkę.

SEKS ZA PÓŁTORA JENA: Seksualne niewolnictwo podczas II wojny światowej

Nie wiem, jak udało mi się przeżyć. Wciąż tego nie rozumiem.

/jedna z bohaterek filmu „Behind Forgotten Eyes”/

Prolog

Przełom 1937 i 1938 roku. Trwa II wojna chińsko-japońska. Cesarska Armia Japonii, nowocześnie wyposażona i uzbrojona, bez większych problemów zajmuje kolejne chińskie miasta na północy kraju. Po zdobyciu Szanghaju oddziały japońskie kierują się na Nankin, ówczesną stolicę Chin. 13 grudnia 1937 r. wskutek zmasowanego ostrzału artyleryjskiego i dywanowych nalotów opór obrońców zostaje przełamany. Japończycy wkraczają do zrujnowanego miasta i od pierwszego dnia okupacji wprowadzają brutalny, bezlitosny terror. W jego efekcie dochodzi do jednej z największych zbrodni wojennych w dziejach świata – masakry nankińskiej. Zamordowanych zostaje od 50 do 400 tys. obrońców i mieszkańców miasta (oszacowanie dokładnej liczby ofiar jest już dziś niemożliwe). Wśród ofiar są także starcy, kobiety i dzieci. Masakra nankińska to także ok. 20 tys bestialsko zgwałconych kobiet, często małych dziewczynek. Skala ludobójstwa i zbiorowych gwałtów przeraża nawet japońską generalicję. Zdobywca Nankinu, generał Iwane Matsui, który wskutek problemów zdrowotnych był nieobecny podczas rzezi mieszkańców, powraca do miasta, by zapanować nad falą rozlewającej się przemocy. Jest wściekły i wstrząśnięty tym, co zastaje pod rządami jego zastępcy generała Yabuhiko Asaka. Pijani, zdemoralizowani żołdacy dopiero po sześciu tygodniach maskary zaspakajają żądze mordowania i kopulowania bez umiaru. Pod koniec 1938 r. Japończycy wycofują się z Nakinu, pozostawiając po sobie spaloną ziemię i zdeptane człowieczeństwo.

THE BLUE KITE (Lan feng zheng, Chiny, 1993)

Akcja filmu, rozpoczynająca się od śmierci Stalina w 1954 r. aż po rok 1968 r. dzieje się w okresie szczególnym w historii współczesnej Chin. Były to czasy niezwykle ciężkie dla zwykłych ludzi. Z jednej strony pogarszająca się sytuacja ekonomiczna kraju, z drugiej - wszechobecna polityka, wdzierająca się brutalnie do domów, szkół i zakładów pracy. Ludzie cierpieli nędzę, wielu z nich umierało z głodu i niedożywienia (w latach 1958-1961 r zmarło z tego powodu ok. 44 milionów ludzi!), inni ginęli w obozach pracy, lub przepadali bez wieści. Ludzie utracili także poczucie bezpieczeństwa - każdy najbardziej niewinny komentarz do obecnej sytuacji politycznej czy gospodarczej, mógł zostać potraktowany jako przejaw nieprawomyślności. Nikt nikomu nie mógł ufać, każdy mógł być donosicielem, na każdego można było donieść. Apogeum komunistycznych represji przypadło jednak na okres 1966 - 1976 r.. Wtedy to pod sztandarem Rewolucji Kulturalnej przez kraj przeszła fala terroru Czerwonej Gwardii - komunistycznych bojówek, utworzonych przez Mao Zedonga do walki z „kontrrewolucjonistami”.

Na tle wielkiej i okrutnej Historii rozgrywa się opowieść o zwyczajnej ubogiej rodzinie: nauczycielce Shujuan i jej mężu bibliotekarzu Shaolong. Narratorem oraz postacią z perspektyw, której poznajemy przedstawianą historię jest ich syn, Tietou. Narodziny i wczesne dzieciństwo chłopca przypadło na czasy największego zniewolenia chińskiego narodu. Wszechobecna, komunistyczna partia jest na każdym kroku. Każe wielbić Mao Zedonga, wieszać w domu jego portrety i z uwagą wysłuchiwać niekończących się propagandowych przemówień. Mimo narastającej, politycznej paranoi dorastający Tietou żyje w bezpiecznym azylu rodzicielskiej miłości i rodzinnego ciepła. Po tajemniczej śmierci ojca, zesłanego za sprawą donosu najlepszego przyjaciela do obozu pracy, w matczynej miłości i jej poświęceniu chłopiec znajdzie siłę, by przetrwać okrutne czasy. Postać Shujuan, wspaniale zagranej przez Liping Lu (nagroda na MFF Tokio), w swojej niezłomności i codziennym heroizmie przypomina Łucję Król, bohaterkę filmu Janusza Zaorskiego "Matka Królów". Chociaż fabuły obu filmów różnią się miedzy sobą, to ukazują to samo bezgraniczne matczyne uczucie miłości skonfrontowane z bezdusznym, zbrodniczym systemem zniewolenia. Komunizm co prawda nie zabiera Shujuan kolejnych synów, lecz jego ofiarami padają jej mężowie: ojciec Tietou, "wujek” Lee, wreszcie partyjny notabl, ojczym Tietou.

"Błękitny latawiec", zdobywca Grand Prix festiwalu w Tokio, bywa nazywany najsubtelniejszym i najbardziej przejmującym filmem o życiu w czasach komunistycznego terroru. Nazywany słusznie. Rzadko bowiem udaje się pokazać w sposób tak doskonale wyważony, powściągliwy a jednoczenie głęboko prawdziwy i wzruszający miłość i nadzieję. Na przekór szalejącym żywiołom totalitarnej paranoi trwają one niewzruszenie. Finał, wprawdzie brzmi gorzko, lecz nie jest pozbawiony nadziei. Jej symbolem jest tytułowy latawiec - ilekroć zerwie się ze sznurka czy utknie w gałęziach wysokiego drzewa, ojciec Tietou, a potem on sam sporządzają nowy, równie piękny, jak poprzedni.

Delikatność w opisie świata przedstawionego udaje się osiągnąć dzięki mądrej reżyserii Zhuangzhunag, unikającej wysokich tonów, dramatycznej przesady, czy jakże niebezpiecznego patosu, a skupiającej się na małym realizmie - porcji pierogów wspaniałomyślnie przydzielonych przez partię na Nowy Rok, na zarekwirowanych bułeczkach, która pani Lang upiekła na przywitanie syna, czy na oczekiwanych przez dzieciaki noworocznych fajerwerkach. Z matczynego zmartwienia sprawiającym wiecznie kłopoty Tietou, z jego dziecięcego buntu, nierozumiejącego w pełni bezlitosnej potęgi Systemu, z małych radości, rozterek i smutków utkana jest ta wielka opowieść. Choć akcja filmu dzieje się w czasach, gdy ludzie umierali masowo - jeśli nie z głodu, to za sprawą partyjnych czystek, to film Zhuangzhunaga nie pokazuje śmierci. Unika dosłownej brutalności, która pojawia się dopiero w finale, gdy banda czerwonogwardzistów siłą wyciąga z domu ojczym Tietou. Próbująca powstrzymać pełnych agresji młodych hunwejbinów, Shujuan równie brutalnie zostaje potraktowana, a stający w jej obronie Tietou dotkliwie pobity. Reżyser kończy film sceną gwałtowną, co stanowi zapowiedź nadchodzącej burzy - krwawego terroru Rewolucji Kulturalnej.

Zadziwiająca moc oddziaływania tego skromnego filmu o zwyczajnych ludziach w czasach niezwyczajnych zaniepokoiła chińskie władze. Ich niepokój był na tyle duży, iż nie tylko odstawili film na półki, ale nie pozwoli go dokończyć. Nakręcony materiał twórcy filmu przemycili do Japonii, gdzie dokończono postprodukcję. Kiedy „Błękitny latawiec” rozpoczął triumfalny pochód przez międzynarodowe festiwale, komuniści zemścili się, karząc nieprawomyślnego reżysera dziesięcioletnim zakazem wykonywania zawodu. Zhuangzhuang Tian, podobnie jak bohaterowie jego najgłośniejszego filmu, wytrwał ten trudny okres. Kiedy w roku 2002 powrócił do kinematografii, triumfował remake'em melodramatu Fei Mu z 1948 roku "Wiosna w małym miasteczku". Za ten film otrzymał nagrodę San Marco na festiwalu w Wenecji.

Moja OCENA: 8,5 /10

Więcej o THE BLUE KITE

Info o REWOLUCJI KULTURALNEJ  

Info o CZERWONEJ GWARDII

Sylwetka MAO ZEDONGA

Finałowe sceny filmu:

Korea Północna - spełniony koszmar George`a Orwella

W wydanej po raz pierwszy w 1949 r. powieści „Rok 1984” George Orwell opisywał świat alternatywnej przyszłości, który był w istocie totalitarnym więzieniem. Treścią książki były narodziny buntu, narastającego w Winstonie Smith`ie, szeregowym członku Partii Zewnętrznej i pracowniku Ministerstwa Prawdy (zajmującego się w rzeczywistości ukrywaniem i przeinaczaniem prawdy). Powieść Orwella jest jedną z najbardziej wstrząsających historii zniewolenia jednostki przez System – bezduszny i wszechobecny. Autor w porażający sposób udowadnia, że System (Wielki Brat) nie tylko jest w stanie odebrać każdemu osobistą wolność, ale sprawić nadto, że pokochamy go szczerą, bezinteresowną miłością. Niemożliwe? Literacka fikcja? W takim razie zapraszamy na wycieczkę po Korei Północnej.

Wycieczkę należałoby zacząć od podstawowych informacji o tym egzotycznym kraju. Oto garść oficjalnych informacji pozbieranych z oficjalnej strony ambasady Koreańskiej Republiki Demokratyczno-Ludowej:

• Dzięki temu, że życiowe credo Wielkiego Przywódcy Kim Ir Sena przejęte przez Wielkiego Przywódcę Kim Dzong Ila brzmi: „Naród jest moim bogiem”, socjalistyczna Korea stała się prawdziwym, jedynym na świecie rajem na ziemi.
• KRLD jest wyjątkowym w skali świata krajem bez podatków. Zgniłe i skorumpowane społeczeństwa kapitalistyczne mogą tylko marzyć o takim ideale.
• Wbrew fałszywym oskarżeniom obywatele Korei Północnej mają konstytucyjne prawa swobodnej wypowiedzi i zgromadzeń. Cieszą się też pełną wolnością podróżowania, biorą udział w zagranicznych sympozjach, targach i szkoleniach.
• Gospodarka KRLD jest wysoce zróżnicowana i produktywna, z szeroką gamą prężnych i stale rozwijających się branż: samochodową, komputerową, tekstylną i spożywczą – żeby wymienić tylko kilka.
• W porównaniu z innymi państwami standard życia obywateli KRLD jest bardzo wysoki. Państwo zapewnia obywatelom wysokiej jakości usługi medyczne, edukację i infrastrukturę rekreacyjną. W przeciwieństwie do wielu krajów kapitalistycznych w socjalistycznej Korei nie ma bezrobocia, bezdomności, prostytucji i głodu.

Co więcej na stronie tej znajdziemy też relacje pochodzącą z pierwszej reki od Amerykanina, Roberta Parka, który w grudniu 2009 r. nielegalnie przekroczył granicę z Koreą. Koreańskie władze zgodziły się potraktować łagodnie niesfornego turystę, ponieważ: powodowane był to jego szczerą skruchą jaką wyraził w związku ze swoim występkiem. Skruszony Amerykanin dodaje: Wtargnąłem na terytorium KRL-D, ponieważ moje wyobrażenie o tym kraju było błędne. Spowodowane było to obrazem KRL-D, jaki kreuje zachodnia propaganda, której celem jest szarganie reputacji KRL-D. Czy możemy się dziwić, że imperialiści z Zachodu szargają dobre imię Korei Północnej, skoro borykają się z kryzysem gospodarczym, przestępczością, upadkiem obyczajów i postępującą degeneracją społeczeństwa?

A te mniej oficjalne informacje? Orwell udowadniał w swej powieści, że System jest w stanie złamać ludzi i przerobić ich na ‘nowych ludzi”. Z tym samym mamy do czynienia w realnym, a nie fikcyjnym świecie. Właśnie w Korei Północnej. Nie wiemy czy Amerykanin kajał się szczerze, ale na filmie wyprodukowanym przez National Geographic „Korea Północna z ukrycia” widzimy zwykłych obywateli tego kraju wychwalających i dziękujących Wielkiemu Przywódcy (Kim Ir-sen, założyciel dynastii komunistycznych tyranów) ze łzami w oczach. Jedna z wiekowych mieszkanek, tracących wzrok, wskutek nie leczonej zaćmy (istnej plagi, w innych krajach stanowiących ułamek schorzeń oczu) wyznaje, że chciałaby odzyskać wzrok po to, tylko by móc zobaczyć Wielkiego Przywódcę (wszechobecnego pod postacią monumentów, rzeźb, obrazów itp.). Po tym wyznaniu staruszki rodzina jego głęboko wzruszona. Może w tych reakcjach zwyczajnych ludzi, którzy nie potrafiliby aż tak doskonale udawać swoich emocji nie byłoby nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakty. Większość faktów mieszkańcy Zachodu znają: kult jednostki, całkowita izolacja od świata zewnętrznego, zakaz swobodnego przemieszczania, bieda i głód ( w latach 90. zmarło z tego powodu 3 mln ludzi), brak podstawowej opieki medycznej, obozy koncentracyjne, czwarta na świecie, licząca milion żołnierzy armia oraz bomba atomowa.

Wyczytałem niedawno, że w Korei Północnej zarejestrowanych zostało 20 tys. abonamentów (na 23 mln ludności) telefonów komórkowych, do niedawna zakazanych. Co więcej władze uruchomiły nawet Internet (tylko strony koreańskie), a specjalna strefa ekonomiczna, dopuszczająca w miarę wolny handel, przyciągnęła - jak czytamy na stronie ambasady KRLD – inwestycje warte 300 mln dolarów. Czy znaczy, to że coś drgnęło? Że mieszkańcom będzie się żyć lepiej? Tylko jak może być lepiej w raju, który przypomina najgorszy, spełniony koszmar George`o Orwella.

Oficjalna STRONA Ambasady KRL-D

Korea Północna z ukrycia (National Geographic)


Korea Północna: Kraj Cichej Śmierci (TVP 2)